نکاتی در رابطه با وسواس فکری

نکاتی در رابطه با وسواس فکری

وسواس فکری اختلالی است که از ذهن ما نشأت می‌گیرد. به طور کلی این حس ناخوشایند شامل افکار، تصاویر، و دستورالعمل ‌هایی می‌شود که به‌ صورت مرتب در ذهن افراد تکرار می‌شوند. تکرار بیش ‌از حد این اندیشه ها آن ‌قدر آزار دهنده است که در برخی موارد ممکن است افراد را مجبور کنند برای رهایی از این افکار، به ‌صورت عملی اقداماتی را انجام دهند. برای مثال وسواس تمیزی ممکن است افراد را مجبور کند مدام در حال شستن دست ‌ها، بدن یا تمیز کردن اشیاء درون خانه باشند.

به ‌طور کلی شاید وسواس در دید اول آن‌ قدر ها که باید و شاید مهم به ‌نظر نرسد، اما اگر ادامه پیدا کند می‌تواند حتی زندگی را مختل کند و احساس شادی و نشاط را در افراد تا حد بسیار زیادی کاهش دهد. به همین دلیل ما در این محتوا قصد داریم که به‌ طور کامل برای شما در رابطه با وسواس فکری، انواع آن، علائم آن و نکات مربوط به این اختلال صحبت کنیم‌.

وسواس فکری چیست؟

وسواس فکری یا اختلال OCD، اختلالی است که باعث می‌شود به‌ صورت ناخواسته افکار آزار دهنده‌ای وارد ذهن افراد شوند. افکار ناخواسته و استرس ‌زا که به‌ صورت مدام در حال ‌چرخش و جا به ‌جایی در ذهن افراد هستند با نام « وسواس فکری » و اقداماتی که افراد انجام می‌دهند تا از وسواس ‌های فکری خودشان رهایی پیدا کنند «وسواس عملی» نام دارد. در بسیاری از موارد ممکن است که اختلالات ژنتیکی یا برخی اتفاقات ناخوشایند باعث ایجاد اختلال وسواس در افراد شوند. افرادی که دچار وسواس هستند تا حد بسیار زیادی از اندیشه ‌ها و افکار ناخواسته عذاب می‌کشند. این افکار می‌توانند حتی در برخی موارد صددرصد زندگی افراد را مختل کنند‌. شناخت انواع وسواس و همچنین روش ‌های درمان در این زمینه، به افراد کمک می‌کنند تا راحت‌تر برای درمان اقدام کنند و از شر این اختلال آزاردهنده رهایی پیدا کنند.

بررسی انواع وسواس فکری

بررسی انواع وسواس فکری

همان ‌طور که پیش‌تر نیز برای شما گفتیم، وسواس در دو بخش فکری و عملی دسته ‌بندی می‌شود. تا زمانی‌ که شما اختلال فکری خودتان را حل نکنید، هیچ‌ گاه اختلال وسواس عملی شما از بین نخواهد رفت و همواره همراه شما باقی خواهد ماند. پس اگر می‌خواهید از شر این اختلال رهایی پیدا کنید، باید حتما فکری برای وسواس خودتان بکنید. بیایید با یک دیگر بیشتر در رابطه با انواع متفاوت این اختلال فکری صحبت کنیم.

وسواس چک کردن بیش ‌از حد

اولین مورد از دسته‌ بندی انواع وسواس فکری، وسواس چک کردن می‌باشد. افرادی که این وسواس را دارند معمولاً به دلیل ترس از اتفاقات ناگوار هزار بار به چک کردن می‌پردازند. برای مثال این افراد شب هنگام، چندین و چند بار تلفن همراه خودشان را چک می‌کند تا مطمئن شوند که آلارم مورد نیاز خودشان را تنظیم کرده‌اند. یا هنگام خروج از خانه هزاران بار قفل در را چک می‌کنند تا مطمئن شوند که در قفل‌ شده یا چندین بار در خانه می‌گردند تا اطمینان حاصل فرمایند کولر را خاموش کرده‌اند، زیر گاز روشن نیست، تمامی برق ها خاموش می‌باشند و همه ‌چیز سر جای خودش قرار دارد. این وسواس تا حد بسیار زیادی می‌تواند انرژی افراد را بکاهد و آن‌ ها را خسته کند.

وسواس احتکار

وسواس احتکار از دیگر انواع وسواس می‌باشد که بسیار آزار دهنده‌ است. در این نوع وسواس همان ‌طور که از نام آن پیداست، افراد تلاش می‌کنند تا اشیاء دور ریختنی یا آذوقه هایی که ممکن است هیچ ‌وقت به آن ‌ها نیاز پیدا نکنند را جمع ‌آوری و آن ‌ها را احتکار کند. استدلال این افراد از این رفتار این است که بالاخره روزی به چیز هایی که احتکار کرده‌اند نیاز پیدا خواهند کرد. شاید این وسواس زیاد خود شخص بیمار را اذیت نکند. اما برای خانواده فرد بسیار آزاردهنده است و می‌تواند تا حد بسیار زیادی زندگی کردن در خانه را مختل کند.

وسواس تقارن

این نوع وسواس یکی از انواع شایع وسواس فکری می‌باشد که تا حد بسیار زیادی مربوط به ذهن ریاضی افراد می‌شود. در این نوع وسواس همه‌ چیز باید به ‌صورت متقارن اتفاق بیفتد. برای مثال بادکنک ‌هایی که برای تولد افراد از دیوار آویزان شده‌اند، باید حتما در یک ارتفاع مشخص نصب ‌شده باشند و هیچ کدام از بادکنک‌ ها نباید از دیگری بلندتر باشد. به‌ طور کلی افرادی که دچار وسواس تقارن هستند همواره به ‌دنبال چیز هایی هستند که به ‌صورت جفت وجود دارد وجود دارند‌. این افراد هیچ ‌گاه نمی‌توانند لباس ‌های نامتقارن، دکوراسیون نامتقارن، طراحی نامتقارن و …. را تحمل کنند.

وسواس نظم

در وسواس نظم افراد تلاش می‌کنند تا ظاهر همه چیز را نظم دهند. این افراد اهمیت بسیار زیادی برای ظاهر خود و چیز های مربوط به خودشان قائل هستند و تلاش می‌کنند همیشه همه‌ چیز را در منظم‌ترین حالت ممکن نگه ‌دارند. این نوع وسواس می‌تواند تا حد بسیار زیادی خسته ‌کننده باشد و انرژی افراد را بگیرد. برای مثال افرادی که از اختلال نظم رنج می‌برند، برای انتخاب یک دست لباس زمان زیادی را صرف می‌کنند یا همواره در‌ حال مرتب کردن خانه هستند. این ‌موضوع می‌تواند تا بسیار آزار دهنده باشد.

بیشتر بخوانیم: راه های کاهش استرس و اضطراب

وسواس تمیزی و نظافت

وسواس نظافت یکی دیگر از انواع شایع وسواس فکری می‌باشد که طیف گسترده‌ای از اختلالات وسواس را در بر می‌گیرد. برای مثال تمیز بودن خانه، لباس، ماشین، محل کار، رستوران، فروشگاه، … برای این افراد بسیار مهم می‌باشد. برای مثال این ‌گونه افراد به فروشگاه کمی نامرتب و کثیف مراجعه نمی‌کنند و هیچ‌ گاه در رستورانی که به طور کامل بهداشتی بودن آن را بررسی نکرده باشند، غذا نمی‌خورند. برخی از این افراد حتی از ارتباط فیزیکی برقرار کردن با انسان‌ های دیگر مانند دست دادن خودداری می‌کنند تا مبادا مریض شوند یا ناقل آلودگی شوند‌.

وسواس افکار ناخوشایند

وسواس افکار ناخوشایند

از دیگر اختلالات وسواس فکری ما می‌توانیم به نشخوار افکار مزاحم اشاره کنیم. معمولاً وسواس افکار مزاحم شامل احساساتی می‌شوند که خشن یا جنسی می‌باشند. اما ممکن است که فرد مورد نظر هیچ‌ گونه سابقه‌ای رفتار فیزیکی در این زمینه ها نداشته باشد. همین موضوع باعث می‌شود تا این افراد از چرخیدن این افکار مزاحم در ذهنشان احساس بدی داشته باشند و نتوانند آن ‌قدر ها که باید و شاید ذهن خود را آرام نگه دارد. افرادی که دچار این افکار مزاحم هستند، همواره در حال فکر کردن و بالا و پایین کردن مباحث هستند و هیچ ‌گاه آرامش و آسایش ذهنی ندارند. همین موضوع باعث می‌شود افراد همواره در طول روز خسته باشند و ذهن آن ‌ها کشش بررسی مسائل سخت‌تری که در دنیای واقعی اتفاق می‌افتد را نداشته باشد.

علائم وسواس فکری

با توجه به نکاتی که ما پیش‌تر برای شما گفتیم، قطعا همه شما متوجه شدید که آیا وسواس فکری دارید یا نه و وسواس شما از کدام نوع است. اما به ‌هر حال شناخت شایع‌ترین علائم وسواس نیز می‌تواند به شما کمک کند تا راحت‌تر برای درمان این اختلال اقدام کنید. برای مثال موارد زیر جزو علائم این اختلال هستند‌:

• ترس از آلودگی بیش از حد
• شستن مداوم دست‌ ها
• چک کردن چندین ‌باره‌ی همه‌ چیز
• عدم داشتن اعتماد به نفس در رابطه با تمیزی و نظم
• حمام کردن زیاد
• شمردن مکرر اشیاء در خانه
• چینش بیش ‌از حد منظم اشیا در خانه یا محل کار
• تعیین مشخصه مکان برای هر وسیله
• تکرار یک جمله یا عبارت خاص به ‌صورت مداوم
• خوردن غذا به یک روش خاص یا غیر مرسوم
• و …

این ها علائم وسواس هستند که می‌توانند آزار دهنده باشند و شما در صورت مشاهده باید حتما باید برای درمان آن ‌ها اقدام کنید.

درمان وسواس فکری

درمان وسواس فکری

برای درمان وسواس فکری اولین قدم شما مراجعه به یک روانشناس بالینی است. روانشناس بالینی می‌تواند به‌ خوبی اختلال وسواس و نوع آن را در شما تشخیص دهد و در جهت رهایی شما از این وسواس اقدام کند. روش ‌های متفاوتی برای درمان وسواس وجود دارند که این روش ‌ها شامل دارو درمانی و روان ‌درمانی می‌شوند. ‌البته روش دیگری نیز برای درمان وسواس وجود دارد که با نام rTMS شناخته می‌شود. این روش معمولاً برای درمان افرادی مورد استفاده قرار می‌گیرد که دارای وسواس شدید هستند و نمی‌توانند دارو مصرف کنند.

برای آشنایی با روشهای درمان وسواس فکری، اینجا کلیک کنید.

سخن پایانی

به‌ طور کلی اختلال وسواس فکری می‌تواند به دلایل گوناگون و متنوعی رخ دهد. اختلال وسواس میتواند به دلیل اتفاقات استرس ‌زا، اختلالات روانی و سابقه خانوادگی در افراد شکل بگیرد. در برخی موارد نیز ممکن است که تغییرات زیست‌شناسی مغز و همچنین بزرگ شدن در محیطی که برای مثال مادر یا پدر به ‌شدت وسواسی هستند باعث شود تا کودک نیز وسواسی شود. به‌ هر حال در این ‌موضوع شکی نیست که وسواسی یا اختلال OCD اختلالی بسیار آزارد هنده است و حتما باید درمان شود.

اگر وسواس در زمان معین شده درمان نشود می‌تواند مشکلات بسیار زیادی را در ادامه به وجود بیاورد و بسیار شدیدتر شود. پس سعی کنید که در صورت مشاهده کوچک‌ترین علائم و نشانه ‌های این اختلال برای درمان اقدام کنید تا در آینده مشکلی برای شما پیش نیاید. علاوه ‌بر این موارد، با گذشت زمان و شدیدتر شدن این اختلال، روند درمان نیز تا حد بسیار زیادی سخت می‌شود. پس بهترین کار این است که در صورت مشاهده کوچک‌ترین علائم برای درمان در این زمینه اقدام کنید و با مصرف دارو ها یا روان ‌درمانی تلاش کنید تا به حالت عادی زندگی خود باز گردید و از وسواس دوری کنید.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط