بوریا بافی چیست و در کدام شهرهای ایران رایج است؟

بوریا بافی چیست و در کدام شهرهای ایران رایج است؟

هنر بوریا بافی که در برخی مناطق با آن با عنوان هنر حصیر بافی نیز شناخته می‌شود یکی از هنر های دستی ایرانی می‌باشد. این هنر، قدمتی چندین و چند هزار ساله دارد و از گذشته‌ های بسیار دور مردم از این هنر برای برطرف کردن نیاز خودشان استفاده می‌کردند‌‌. در این صنعت با استفاده از انواع متفاوتی از نی ‌ها و علف ‌ها نوعی پوشش بافته میشود که می‌توان از آن به ‌عنوان یک زیرانداز یا یک سقف بهره برد. هنر بوریا بافی قدمتی حدود ۵۰۰۰ سال قبل ‌از میلاد مسیح را دارد. این عدد و رقم نسبتاً طولانی و قابل ‌تأمل است. ما در این مطلب قصد داریم به‌ طور کامل برای شما در رابطه با این هنر و ویژگی ‌های منحصر به ‌فرد آن صحبت کنیم. اگر شما نیز کنجکاو هستید تا بیشتر در رابطه با صنعت تولید بوریا آشنا شوید، ما را تا انتهای این محتوا همراهی کنید.

بوریا بافی مخصوص چه بخشی از کشور ما است؟

بوریا همواره به ‌عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع دستی اهواز و جنوب کشور شناخته می‌شود. این هنر به ‌عنوان یکی از ۲۷ میراث فرهنگی و معنوی می‌باشد که به نام کشور عزیزمان ایران در یونسکو ثبت شده‌ است. دلیل اصلی که باعث شده این هنر به‌ عنوان یکی از هنر های ثبت‌ شده ایرانی شناخته شود، قدمت طولانی و دور و دراز آن و همچنین کارایی منحصر به ‌فرد این محصول است. پیشینه اصلی این هنر مربوط به شهرستان زرقان می‌باشد. یعنی به واسطه تحقیقات در رابطه با بوریا بافی زرقان بود که این هنر در یونسکو ثبت شد. طبق تحقیقات انجام‌ شده بوریا به‌ عنوان اولین زیراندازی شناخته می‌شود که توسط بشر گذشته مورد استفاده قرار ‌گرفته و زندگی را برای آن‌ ها راحت‌تر کرده است. طراحی و بافت این محصول در استان ‌های متفاوتی در کشور ما مانند استان‌های فارس و هرمزگان، سیستان‌ و بلوچستان، خوزستان، و همچنین استان‌های شمالی مانند گلستان، گیلان، مازندران و … کاربرد داشته ‌است.

بوریا بافی مخصوص چه بخشی از کشور ما است

بررسی کاربرد بوریا بافی در زندگی امروز

شاید برای شما نیز این سوال پیش‌آمده باشد که بوریا بافی در زندگی امروز بشر چه کاربرد هایی دارد. در واقع می‌توان گفت که هنر بافت بوریا از گذشته‌ های دور تاکنون کاربرد های مشابهی داشته. یعنی از این محصول هم در گذشته و هم در امروز به عنوان زیرانداز، پوشش سقف خانه و همچنین به عنوان بدنه برای ساخت خانه‌ های عشایری آلاچیق‌ ها بهره گرفته می‌شود.

بیشتر بخوانیم: معرفی انواع صنایع دستی اهواز

بوریا چگونه بافته می‌شود؟

بوریا چگونه بافته می‌شود؟

بعد از صحبت در رابطه با هنر بوریا بافی و قدمت و پیشینه‌ این هنر، حال بیایید با هم بررسی کنیم که برای ساخت و تولید این محصول، به چه مواد اولیه‌ای نیاز داریم. با توجه به این ‌که هنر بافت بوریا هنری نسبتاً قدیمی می‌باشد، قاعدتاً به ابزار های بسیار پیشرفته و پیچیده‌ای برای تولید آن نیاز نیست. برای تولید انواع متفاوت بوریا، از نی ها و همچنین برگ‌ های نخل خرما بهره گرفته می‌شود. این مواد اولیه معمولاً در نیزار ها و اطراف رودخانه‌ ها به ‌وفور یافت می‌شوند به‌ همین دلیل روند استفاده از آن ‌ها و بافت بوریا روند نسبتاً راحت و سریعی است. به‌ جز نی و برگ، تنها چیزی که برای تولید بوریا به آن نیاز داریم، هنر دست و ظرافت می‌باشد. در واقع افرادی که در زمینه بافت بوریا تخصص دارند با استفاده از هنر دست و قدرت تلاش می‌کنند تا تار و پود های این زیرانداز محشر را در یکدیگر بتنند و یک محصول شگفت‌انگیز را تولید کنند.

به‌ طور کلی در مقایسه با زحمت و تلاشی که برای بوریا بافی نیاز می‌باشد، این محصول دوام چندانی ندارد. برای ساخت این محصول از نی و برگ بهره گرفته می‌شود و این دو محصول مستعد آتش گرفتن هستند. علاوه ‌بر این، عوامل محیطی دیگر مانند رطوبت و آلودگی نیز می‌توانند تاثیرات مخربی روی کیفیت محصول بگذارند. اما به‌ هر حال این محصول به ‌عنوان مهم‌ترین صنایع دستی جنوب کشور شناخته می‌شود و در واقع یکی از شناسنامه ‌های ایران است. به همین دلیل، این احترام و عزت خاصی در میان مردمان جنوب کشور دارد.

بررسی مراحل متفاوت بوریا بافی

حال که شما نکاتی در رابطه با هنر بوریا بافی و ویژگی‌ های این هنر را فرا گرفتید، بهتر است که در رابطه با مراحل تولید این محصول شگفت ‌انگیز نیز اطلاعات کسب کنید. در پاراگراف های پیش برای شما گفتیم که ماده اولیه برای تولید بوریا کدام‌ ها هستند. با توجه به اندازه‌ای بوریای مورد نظر، تعداد متفاوتی از انواع متفاوت برگ‌ ها و نی ‌ها نیاز است. اجازه دهید مراحل تولید این محصول شگفت ‌انگیز را بررسی کنیم.

مرحله اول

در مرحله اول نی ‌های مورد نظر دست ‌چین می‌شوند. با توجه به ابعاد بوریای مورد نظر، ممکن است که اندازه ‌های متفاوت نی‌ ها و برگ‌ ها مورد نیاز باشند. علاوه‌ بر این موضوع، نی ‌ها و برگ ‌هایی که انتخاب می‌شوند باید تقریباً قطر مشابهی داشته باشند تا بافت بوریا راحت‌تر پیش برود. قطر مشابه، باعث می‌شود تا درز های موجود در بوریا در نهایت کوچک‌تر شوند و به‌ طور کلی کیفیت نهایی محصول تولید شده تا حد بسیار زیادی بالا برود.

مرحله دوم

بعد از انتخاب نی‌ های مورد نظر، این نی‌ها باید به‌ طور کامل تمیز و تراشیده شوند. معمولاً برای این کار از ابزار خاصی بهره گرفته می‌شود که نوعی داس می‌باشد. این داس باید تیز باشد تا به شما کمک کند و از سر و ته نی ها را به‌ راحتی و در سریع‌ترین زمان ممکن ببرید تا بتوانید این نی ‌ها را به ‌صورت کاملاً هم اندازه در کنار یکدیگر قرار دهید. انتخاب نی‌ ها با قطر یکسان و همچنین اندازه کردن طول آن ‌ها تا حد بسیار زیادی در تمیزی و بالا رفتن کیفیت محصول نهایی تولید شده تاثیر گذار است.

مرحله سوم

در مرحله سوم نوبت به خیس کردن و آبکشی نی‌ ها فرا می‌رسد. در این مرحله هم نی ها بسیار تمیز و شفاف می‌شوند و هم با استفاده از رطوبت می‌توان آن‌ ها را نرم و انعطاف ‌پذیر کرد. پس مرحله سوم در هنر بوریا بافی دو هدف دارد. هدف اول تمیز شدن و هدف دوم بالا رفتن انعطاف مواد اولیه می‌باشد. نرم کردن نی ‌ها می‌تواند علاوه ‌بر سریع‌تر کردن روند بافت بوریا انرژی کمتری نیز بگیرد. علاوه‌ بر این موضوع، این کار نیز می‌تواند تا حد بسیار زیادی در کیفیت نهایی محصول تولید شده تاثیرگذار باشد.

مرحله چهارم

در مرحله چهارم به ابزاری به نام نیکوب نیاز می‌باشد که حالتی چکش مانند دارد. از نیکوب، برای کوبیدن و یا به‌ عبارت‌ دیگر تخت کردن نی ها بهره گرفته می‌شود تا بتوان حالت تخت و منعطف بوریای تولید شده را حفظ کرد. نی های چیده ‌شده در این مرحله کاملاً شکافته و تخت می‌شوند و برای مرحله نهایی آماده می‌شوند. هر چه این نی ‌ها با ظرافت و هنر بیشتری کوبیده شوند در نهایت زیبایی محصول تولید شده بالاتر خواهد رفت.

مرحله پنجم

بررسی مراحل متفاوت بوریا بافی

مرحله پنجم مرحله نهایی از بوریا بافی می‌باشد که در آن نی ‌های کوبیده شده و مسطح شده را برای بافتن آماده می‌کنند. در این مرحله این نی‌ ها در کنار یکدیگر چیده می‌شوند و در واقع تار بوریا را تشکیل می‌شود. در ادامه با استفاده از یک نی دیگر یا یک برگ پود بوریا بافته می‌شود. این مرحله از بافت بوریا مرحله بسیار مهم و حیاتی می‌باشد زیرا هر چه این مرحله با دقت و ظرافت بیشتری پیش برود، در نهایت بوریای بافته‌ شده زیباتر و چشم ‌نوازتر خواهد بود.

در انتها بعد از تمام شدن کار، محصول تولید شده می‌تواند در زمینه‌ های گوناگون و متنوعی مورد استفاده قرار بگیرد. معمولاً روش‌ های متفاوتی برای محکم کردن انتهای این محصول وجود دارد که هر کدام از این روش ‌ها می‌توانند به‌ نحوی کیفیت و زیبایی محصول تولید شده را حفظ کنند. در انتها نیز می‌توان از این محصول در زمینه ‌های گوناگون و متنوعی بهره برد. این محصول معمولاً در اندازه‌ های متنوعی مانند ۶ متر‌ تا ۸ متر بافته می‌شود اما می‌توان از این محصول در اندازه‌ های کوچک‌تر نیز بهره برد.

سخن پایانی

هنر بوریا بافی هنری بسیار قدیمی و جالب توجه می‌باشد که سادگی و لطافت خود را از حدود ۸۰۰۰ سال پیش تاکنون به ‌طور کامل نگه داشته ‌است. این هنر در حال حاضر نیز کاربرد های گسترده و زیادی در مناطق کشورمان دارد و در زمینه ‌های گوناگون و متنوعی از آن بهره گرفته می‌شود. این محصولات معمولاً به‌ صورت رول شده به فروش می‌رسند و در اندازه‌ های گوناگون و متفاوت می‌توانند نیاز شما را برطرف سازند. به ‌طور کلی هنر ساخت بوریا هنری بسیار پر زحمت و زمان ‌بر می‌باشد. شاید از مواد اولیه گران‌ قیمت و خاصی برای تولید این محصول بهره گرفته نشود، اما روند پیدا کردن مواد اولیه، پرداخت آن ‌ها و در نهایت بافت بوریا روندی بسیار سخت می‌باشد.

به‌ همین دلیل بوریا های تولید شده محصولات بسیار با ارزش و بدون قیمتی هستند که ارزش معنوی آن‌ ها بسیار بالاتر از ارزش مادی آن ‌ها می‌باشد. این هنر یکی از مهم‌ترین هنر های کشور عزیز ما ایران است که باید بیشتر معرفی شود. هنر حصیر بافی تقریباً در تمامی بخش ‌های کشور ایران هنری شناخته ‌شده و پرکاربرد است‌. اما این هنر با عنوان بوریا بافی که نحوه خاصی از حصیر بافی است در یونسکو ثبت ‌شده. برای پاسداشت این هنر، تمامی ایرانی‌ ها علی‌الخصوص قشر کودک جامعه باید در رابطه با هنر بافت بوریا اطلاعات کاملی کسب کنند.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط